อัลตร้าซาวน์ 4 มิติ
logo
 อัลตร้าซาวน์ 4 มิติ โรงพยาบาลพญาไทศรีราชา
อัลตร้าซาวน์ 4 มิติ




อัลตราซาวด์ 4 มิติ คือ
หลักการทำงานของเครื่องอัลตราซาวด์ 4 มิติ ก็คือ เครื่องจะทำการส่งคลื่นเสียงอัลตราซาวด์ออกไปจากหัวตรวจ ผ่านผิวหนังลงไปยังเนื้อเยื่อที่อยู่ภายในร่างกาย แล้วสะท้อนกลับออกมา หัวตรวจจะทำหน้าที่รับสัญญาณคลื่นเสียงที่สะท้อนกลับมา โดยที่คอมพิวเตอร์ที่อยู่ในเครื่องอัลตราซาวด์จะทำการประมวลสัญญาณที่สะท้อนกลับมาและสร้างเป็นภาพขึ้นมาได้ และแสดงภาพออกมาเป็นภาพ 3 มิติ ซึ่งมีความลึกของภาพ ทำให้ภาพของทารกดูเหมือนจริงมากยิ่งขึ้นและยิ่งไปกว่านั้นเครื่องตรวจอัลตราซาวด์ 4 มิติ ยังสามารถเก็บภาพ 3 มิติแต่ละภาพไว้แล้วนำมาแสดงผลเรียงต่อกันกลายเป็นภาพเคลื่อนไหวเสมือน เหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้นในขณะนั้น จึงเรียกภาพที่เห็นนี้ว่า Real time ด้วยเทคโนโลยี อัลตร้าซาวด์ 4 มิติ นี้จึงช่วย ให้เราสามารถศึกษาพฤติกรรมต่างๆ ของทารกในครรภ์ได้อย่างชัดเจน

อัลตราซาวด์ 4 มิติ เพื่ออะไร?
แม้ว่าการตรวจอัลตราซาวด์ 4 มิติ จะเป็นการมองเห็นภาพของลูกน้อยได้อย่างเสมือนจริงแล้ว ซึ่งจะสร้างความปิติยินดีของคุณพ่อ คุณแม่ ที่ได้เห็นลูกของตนเองแล้ว ทางการแพทย์เองก็มีส่วนสำคัญ ที่จะเป็นการตรวจหาว่าทารกมีการเจริญเติบโต และมีพัฒนาการในครรภ์เหมาะสมหรือไม่ ซึ่งรวมไปถึงการตรวจหาความผิดปกติของโครงสร้างทางร่างกายของทารกในครรภ์โดยเฉพาะโครงสร้างหลัก ได้แก่ กะโหลกศีรษะ เนื้อสมอง โครงกระดูก แขนขา ทรวงอก เนื้อปอด หัวใจ ผนังหน้าท้อง อวัยวะหลักภายในช่องท้อง ได้แก่ ตับ ไต ความผิดปกติของลำไส้บางชนิด กระเพาะปัสสาวะ และอวัยวะส่วนอื่น เช่น ภาวะปากแหว่งเพดานโหว่ จำนวนนิ้วมือนิ้วเท้าครบหรือไม่


การตรวจอัลตร้าซาวด์ 4 มิติ ดีอย่างไร?
สิ่งสำคัญที่ได้จากการตรวจอัลตร้าซาวด์ 4 มิติ คือ ทำให้ได้ข้อมูลและรายละเอียดที่ชัดเจนมากขึ้น โดยเฉพาะเรื่องของความผิดปกติที่พื้นผิวเช่น ปากแหว่ง หรือเนื้องอกที่ผิวบางชนิด ใช้ระยะเวลาใน การตรวจครรภ์ สั้นลง เนื่องจากสามารถมองเห็นร่างกายของทารกและอวัยวะต่างๆ ได้จากภาพที่เก็บไว้ในคอมพิวเตอร์ รวมทั้งสามารถมองเห็นพฤติกรรมต่างๆ ของทารกในครรภ์ได้อย่างชัดเจน ซึ่งการตรวจด้วย อัลตร้าซาวด์แบบ 2 มิติ อาจมองเห็นได้ยาก หรือไม่อาจมองเห็นได้ เช่น สามารถมองเห็นทารกกำลังหาว ดูดนิ้ว ยิ้ม กระพริบตา หรือขยับนิ้วมือ ที่สำคัญยังสร้างความผูกพันในครอบครัวระหว่างพ่อแม่ลูกเริ่มก่อตัวขึ้นตั้งแต่ทารกยังอยู่ในครรภ์

 

เปรียบเทียบอัลตร้าซาวด์ 2 มิติ และ 4 มิติ


อัลตราซาวด์2 มิติ (2D)

เป็นการส่งคลื่นเสียงและรับภาพในแนวระราบ หรือมี 2 มิติ คือ เหมือนภาพหน้าตัดตามขวางหรือยาวของวัตถุ ทำให้ภาพที่ปรากฏไม่มีความลึกที่เสมือนวัตถุจริง มีความละเอียดน้อยกว่า อัลตราซาวด์ 4 มิติ รวมทั้งไม่สามารถเก็บภาพต่อเนื่องและวัตถุที่กำลังเคลื่อนไหวแบบอัลตราซาวด์ 4 มิติ


การตรวจอัลตราซาวด์ 4 มิติ (4D)

เป็นคลื่นเสี่ยงความถี่สูงที่ถูกส่งผ่านวัตถุที่กำลังเคลื่อนไหว มีการเก็บข้อมูลต่อเนื่องตามระยะเวลาที่ตรวจจึงสามารถเห็นทารกเคลื่อนไหวอยู่ในครรภ์มารดา เสมือนจริงแบบ Real- time สามารถเห็นกริยา อาการ และอิริยาบถที่กำลังกระทำอยู่ในขณะตรวจครรภ์ เช่น การหาว การขยับนิ้ว การหันหน้า การได้ยินเสียงหัวใจลูกน้อยเต้น   ที่ดูต่อเนื่องกันไปเป็นภาพเคลื่อนไหวเหมือนดูภาพยนตร์ซึ่งต่างจากอัลตราซาวด์ 2 มิติ  ช่วยให้สามารถศึกษาพฤติกรรมต่างๆ ของทารกในครรภ์ได้อย่างชัดเจน

นอกจากนี้ อัลตราซาวด์ 4 มิติ (4D) จะเป็นภาพที่ดูง่ายสำหรับบุคคลทั่วไป และเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการวินิจฉัยความผิดปกติของอวัยวะภายนอก เช่น ปากแหว่ง นิ้วมือเท้าเกิน  อีกทั้งการที่คุณพ่อคุณแม่สามารถมองเห็นลูกน้อยยังเป็นการสร้างความผูกพันในครอบครัวระหว่างพ่อแม่ลูกให้เริ่มก่อตัวขึ้นตั้งแต่ทารกยังอยู่ในครรภ์อีกด้วย

การตวจอัลตร้าซาวด์ 4 มิติ แพทย์สามารถทำการประเมินว่าทารกมีการเจริญเติบโต  และมีพัฒนาการใน ครรภ์เหมาะสม อาทิ

- ตำแหน่งทารก สายสะดือ และปริมาณน้ำคร่ำที่อยู่รอบทารก
- ครงสร้างกะโหลกศีรษะและสมอง ทารก
- แขน ขา มือ เท้า และนิ้ว
- หัวใจ และการไหลเวียนเลือดของ ทารก
- กระดูกสันหลัง กระเพาะอาหาร กระเพาะปัสสาวะ และไต
- ใบหน้า และอวัยวะต่างๆ บนใบหน้าของ ทารก
- อัตราการเจริญเติบโตของทารก ขนาดรอบศีรษะ ความยาวและน้ำหนัก

*และสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่อยากทราบแบบใจจดใจจ่อคือ เพศของทารก

อย่างไรก็ตามความผิดปกติเล็กๆ น้อยๆ ก็อาจะไม่สามารถใช้อัลตราซาวด์ดูได้ ณ ขณะนั้นอาจจะต้องรอจนทารกตัวโตพอสมควรหรือคลอดมาแล้วจึงจะตรวจพบก็ได้

ข้อดี : อีกด้านของตรวจอัลตราซาวด์ 4 มิติ คือสามารถบันทึกภาพการตรวจอัลตราซาวด์ 4 มิติ (เปิดได้จากเครื่องเล่น DVD และคอมพิวเตอร์)

อายุครรภ์ที่เหมาะสมในการตรวจอัลตราซาวด์ 4 มิติ

ทุกช่วงของอายุครรภ์สามารถทำการตรวจด้วยอัตร้าซาวด์ 4 มิติได้ แต่ภาพที่ได้ในแต่ละช่วงอายุครรภ์จะแตกต่างกันในช่วงอายุครรภ์น้อยๆ จะช่วยให้สามารถมองเห็นภาพของทารกทั่วร่างกาย ในขณะที่การตรวจในช่วงที่อายุครรภ์มากจะช่วยให้มองเห็นรายละเอียดต่างๆ ของร่างกายของทารกได้มากขึ้น เนื่องจากมีการพัฒนาอวัยวะต่างๆ ของร่างกายไปมาก หากอายุครรภ์มากกว่า 35 สัปดาห์ อาจะเห็นใบหน้าไม่ชัดเจนเนื่องจากทารกกลับศีรษะลงและเริ่มเข้าสู่ช่องเชิงกรานแล้ว อย่างไรก็ตาม แม้ว่าจะอยู่ในช่วงอายุครรภ์น้อยกว่า 32 สัปดาห์ แต่ถ้าทารกในครรภ์อยู่ในท่าหันหลังให้ตลอดระยะเวลาการตรวจก็อาจไม่สามารถมองเห็นใบหน้าชัดเจนได้เช่นกัน จึงขอแนะนำให้เข้ามาตรวจตั้งแต่อายุครรภ์น้อยๆไม่เกิน 26 สัปดาห์ จะดีที่สุด

การตรวจอัลตราซาวด์ระหว่างตั้งครรภ์ปลอดภัยหรือไม่

การตรวจอัลตร้าซาวด์ 4มิติ ล้วนไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อทารกและมารดา แม้ว่าจะมีการตรวจซ้ำหลายครั้งก็ตาม แต่กลับเป็นประโยชน์ในการวินิจฉัยความผิดปกติของทารก และช่วยให้แพทย์สามารถทำการตัดสินใจในการให้การรักษาได้ดีขึ้น ดังนั้นการตรวจอัลตร้าซาวด์จึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับหญิงตั้งครรภ์ทุกท่าน




ข้อมูลแพทย์ศูนย์สูติ-นรีเวช

แพทย์หญิงพลอยทิพย์ สิริอาภรณ์

แพทย์หญิงจุฑาทิพย์ สินยอดเยี่ยม

นายแพทย์ชาญชัย ไชยเลิศ

นายแพทย์วันชัย แจ่มวุฒิปรีชา

แพทย์หญิงปิยนันท์ ตั้งเวนิชเจริญสุข

นายแพทย์ไชยพร วราธนสิน

นายแพทย์ชาญชัย สุมนวงศ์
ย้อนกลับ